Chiến thắng Chi Lăng- Xương Giang

Chiến thắng Chi Lăng- Xương Giang (8- 10 đến 3-11- 1427)

“Lạng Giang, Lạng Sơn, thây chất đầy đường Xương Giang, Bình Than, máu trôi đỏ nước,  Ghê gớm thay! Sắc phong vân phải đổi, Thảm đạm thay! Ánh nhật nguyệt phải mờ” (Bình Ngô đại cáo- Nguyễn Trãi).

Đây là những thắng lợi oanh liệt của trận Chi Lăng-Xương Giang mà Đại thần Nguyễn Trãi đã ghi lại trong bài “Bình Ngô đại cáo”. Đó cũng là chiến thắng có ý nghĩa quyết định, kết thúc thắng lợi của cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc do người anh hùng dân tộc Lê Lợi lãnh đạo hồi đầu thế kỷ XV.

Chi Lăng (Lạng Sơn) là một cửa ải xung yếu nhất trên con đường từ Pha Lũy đến Đông Quan, cách Pha Lũy khoảng 60km. Đó là một thung lũng nhỏ, dài khoảng 4 km, rộng gần 1 km. Dọc hai bên thung lũng là những núi đá dựng đứng. Giữa những thung lũng có năm ngọn núi và những cánh đồng lầy lội. Do có vị trí và địa hình hiểm yếu, Chi Lăng là nơi diễn ra những chiến công của dân tộc ta trong các cuộc kháng chiến chống Tống, chống Nguyên trước đây, mà nổi bật là chiến công của nghĩa quân Lam Sơn trong cuộc kháng chiến chống giặc Minh xâm lược. Trận Chi Lăng - Xương Giang là một loạt trận đánh diễn ra từ ngày 8- 10 đến ngày 3-11-1427 giữa lực lượng khởi nghĩa Lam Sơn của nhà Lê và đạo quân viện binh nhà Minh. Nghĩa quân Lam Sơn đã giành được chiến thắng quyết định.

 Lược đồ trận Chi Lăng - Xương Giang, tháng 10/1427.

 Cuối năm 1426, khi triều đình nhà Minh nhận được cấp báo của Vương Thông xin viện binh ở Đại Việt, địch chỉ còn giữ được một số thành Đông Quan (Hà Nội), Điêu Diên (thị trấn Gia Lâm), Xương Giang (thị xã Bắc Giang), Chí Linh (Phả Lại), Cổ Lộng (Ý yên- Nam Định), Thị Cầu (Bắc Ninh), Tây Đô (Thanh Hóa). Số quân trong các thành đó vẫn còn khá đông, đông nhất là thành Đông Quan với 5 vạn tên, nhưng đều đã bị ta bao vây, địch không dám ra phản kích và hết sức lo lắng, bị động. Sở chỉ huy của Lê Lợi, Nguyễn Trãi đã tiến ra Bồ Đề (Gia Lâm). Lực lượng nghĩa quân đông, khí thế mạnh mẽ, hăng hái, sẵn sàng bước vào cuộc tổng tiến công.

Ải Chi Lăng

Ải Chi Lăng nằm cách Hà Nội khoảng 105km, thuộc hai huyện Chi Lăng và Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn- là một thung lũng hẹp hình bầu dục nằm giữa hai dãy núi: phía Tây là núi đá Kai Kinh nằm bên dòng sông Thương và phía Đông là núi đất Bảo Đài- Thái Hòa.

Trải khắp thung lũng gần đó và án ngữ ven đường cái quan còn có nhiều ngọn núi thấp như: Kỳ Lân, Mã Yên, Hàm Quỷ, Phượng Hoàng, Nà Nông, Nà Sản… Ở hai đầu thung lũng, nơi hai dãy núi đá phía Tây và núi đất phía Đông khép lại gần nhau là lũy Ải Quỷ phía Bắc và núi Ngõ Thề phía Nam. Những núi đó tạo ra một hùng quan dài 5km, rộng khoảng 3km, rất hiểm trở.